The Witch (2015) อาถรรพ์แม่มดโบราณ – คติชนสยองขวัญ ศรัทธาเพียวริตันอันบ้าคลั่ง แพะดำแบล็กฟิลลิป และการแจ้งเกิดของ แอนยา เทย์เลอร์-จอย โดย โรเบิร์ต เอกเกอร์ส
ในฐานะภาพยนตร์สยองขวัญย้อนยุคแนวจิตวิทยาและคติชนวิทยาพื้นบ้านระดับมาสเตอร์พีซ (Period Folk Horror / Psychological Horror) ผลงานกำกับและเขียนบทเรื่องแรกของ โรเบิร์ต เอกเกอร์ส (Robert Eggers ผู้กำกับ The Lighthouse, Nosferatu) ภายใต้ค่ายคุณภาพ A24 การันตีด้วยรางวัลผู้กำกับยอดเยี่ยมสาย Dramatic จากเทศกาลภาพยนตร์ซันแดนซ์ The Witch (2015) (หรือสะกดแบบโบราณว่า The VVitch: A New-England Folktale) นำแสดงโดย แอนยา เทย์เลอร์-จอย (Anya Taylor-Joy), รัล์ฟ อิเนสัน (Ralph Ineson), เคท ดิกกี้ (Kate Dickie) และ ฮาร์วีย์ สคริมชอว์ (Harvey Scrimshaw) คือภาพยนตร์ที่สร้างมาตรฐานใหม่ให้วงการสยองขวัญยุคใหม่ ด้วยการขุดลึกสู่ความหวาดกลัวทางศาสนา ความเชื่อเรื่องแม่มดในศตวรรษที่ 17 และการปลดแอกของสตรีผ่านบรรยากาศหลอนประสาทที่เงียบงันและเย็นยะเยือก
เรื่องย่อ: การเนรเทศสู่ชายป่า ทารกที่สาบสูญ และความวิปลาสของครอบครัวเคร่งศาสนา
เรื่องราวเกิดขึ้นในปี ค.ศ. 1630 ยุคก่อนเกิดเหตุการณ์ล่าแม่มดที่ซาเลม “วิลเลียม” (รับบทโดย รัล์ฟ อิเนสัน) ชายผู้เคร่งศาสนานิกายเพิวริตันอย่างสุดโต่ง ได้เกิดข้อขัดแย้งเรื่องหลักคำสอนกับผู้นำชุมชนในอาณานิคมนิวอิงแลนด์ ส่งผลให้เขา ภรรยา “แคทเธอรีน” (รับบทโดย เคท ดิกกี้) และลูกๆ ทั้งห้าคน รวมถึงลูกสาวคนโต “โธมาซิน” (รับบทโดย แอนยา เทย์เลอร์-จอย) ถูกขับไล่ออกจากชุมชน
วิลเลียมพาทั้งครอบครัวไปบุกเบิกตั้งถิ่นฐาน สร้างฟาร์ม และเพาะปลูกข้าวโพดอยู่ริมชายป่าทึบอันรกร้างและเงียบสงัดเพียงลำพัง ทว่าไม่นานหลังจากนั้น โศกนาฏกรรมก็เปิดฉากขึ้นเมื่อ “แซมูเอล” ทารกแรกเกิดที่อยู่ในความดูแลของโธมาซินได้หายตัวไปอย่างลึกลับในชั่วพริบตาระหว่างเล่นจ๊ะเอ๋ แท้จริงแล้วทารกถูกแม่มดเฒ่าลักพาตัวลึกเข้าไปในป่าเพื่อทำพิธีกรรมสังเวยมนตร์ดำ
การสูญเสียลูกชายคนเล็กและภาวะขาดแคลนอาหารจากพืชผลที่เน่าเสียเริ่มกัดกินจิตใจของคนในบ้าน แคทเธอรีนจมดิ่งสู่ความโศกเศร้าและกล่าวโทษโธมาซิน ความตึงเครียดทวีความรุนแรงเมื่อลูกชายคนรอง “คาเล็บ” เริ่มสัมผัสได้ถึงสิ่งชั่วร้ายในป่าและล้มป่วยด้วยอาการประหลาดคล้ายถูกปีศาจสิง ขณะเดียวกัน ฝาแฝดวัยซน “เมอร์ซี” และ “โจนัส” ก็เริ่มพูดคุยกับ “แบล็กฟิลลิป” (Black Phillip) แพะดำตัวผู้ประจำฟาร์ม และปรักปรำว่าโธมาซินคือแม่มดตัวจริง ท่ามกลางความหวาดระแวง ความหิวกระหาย และศรัทธาที่บิดเบี้ยว ครอบครัวที่เคยผูกพันเริ่มหันมาเข่นฆ่าและทำลายล้างกันเอง นำไปสู่บทสรุปอันดำมืดและการตัดสินใจเลือกเส้นทางชีวิตใหม่ของโธมาซิน
จุดเด่นและมิติเชิงภาพยนตร์ที่ไม่ควรมองข้าม
The Witch (2015) โดดเด่นด้วย ความเที่ยงตรงทางประวัติศาสตร์และความสมจริงระดับหลอนลึก (Meticulous Historical Authenticity) โรเบิร์ต เอกเกอร์ส ค้นคว้าบันทึกส่วนตัว เอกสารการพิจารณาคดีล่าแม่มด และวรรณกรรมร่วมสมัยในยุค 1600s มาใช้เขียนบทสนทนาภาษาอังกฤษโบราณ (Early Modern English) โดยแทบทั้งหมด ใช้เพียงแสงธรรมชาติและแสงจากเปลวเทียนในการถ่ายทำ ผสานกับงานดนตรีประกอบแนวทดลองของ มาร์ก คอร์เวน (Mark Korven) ที่ใช้เครื่องดนตรีโบราณอย่าง Waterphone และ Nyckelharpa สร้างเสียงเสียดสีที่กระชากประสาทคนดูอย่างทรงพลัง
ความยอดเยี่ยมของภาพยนตร์เรื่องนี้คือ การแจ้งเกิดอย่างสง่างามของ Anya Taylor-Joy และสัญญะการปลดแอกสตรี (Feminist Subversion & Anya’s Breakthrough) แอนยา เทย์เลอร์-จอย ถ่ายทอดความบริสุทธิ์ ความอึดอัดที่ถูกสังคมปิตาธิปไตยและกรอบศาสนากดทับ จนกระทั่งความกดดันผลักดันให้เธอต้องเลือกระหว่างการเป็นเหยื่อในโลกของมนุษย์ หรือการยอมรับพลังอำนาจในฐานะแม่มด การแสดงออกทางแววตาของเธอเปี่ยมด้วยเสน่ห์ลึกลับและสะกดสายตาคนดูตั้งแต่ต้นจนจบ
ไฮไลต์สำคัญที่ทำให้ภาพยนตร์เรื่องนี้คุ้มค่าแก่การรับชม
- ฉากเล่นจ๊ะเอ๋และทารกหายตัว (Peek-a-boo Opening): จุดเริ่มต้นของความสยองขวัญที่เปลี่ยนบรรยากาศอบอุ่นให้กลายเป็นความสิ้นหวังในไม่กี่วินาที
- บทสวดชักเกร็งของ Caleb: การแสดงระดับท็อปฟอร์มของ ฮาร์วีย์ สคริมชอว์ ในฉากสำรอกแอปเปิลและสวดภาวนาบนเตียงคนไข้ที่ชวนขนลุก
- ความน่าเกรงขามของแพะดำ Black Phillip: สัญลักษณ์ตัวแทนของซาตานที่ถูกนำเสนอออกมาได้อย่างน่าสะพรึงกลัวและทรงอำนาจ
- ประโยคเด็ดคลาสสิกสะเทือนประวัติศาสตร์: ประโยคกระซิบถามของซาตานที่ว่า “Wouldst thou like to live deliciously?” (เจ้าปรารถนาที่จะมีชีวิตอยู่อย่างโอชะหรือไม่?)
- ฉากลอยตัวรอบกองไฟในป่า (The Coven Climax): ฉากจบอันน่าหลงใหล ทรงพลัง และปลดปล่อยความรู้สึกของโธมาซินได้อย่างงดงามและน่าสะพรึง
- ความบันเทิงที่ตอบโจทย์คอหนังแนว Period Folk Horror, A24 Arthouse Horror, Slow-Burn Suspense และ Witchcraft Lore: หนึ่งในภาพยนตร์สยองขวัญคลาสสิกร่วมสมัยที่ได้รับการยกย่องว่าดีที่สุดเรื่องหนึ่งของศตวรรษที่ 21
