All That Breathes (2022) อย่าให้ลมสิ้นไป – ลมหายใจร่วมของทุกสรรพสิ่ง สองพี่น้องผู้เยียวยาเหยี่ยวดำตกจากฟ้า และมลพิษเมืองนิวเดลีในสารคดีรางวัลคานส์และซันแดนซ์ โดย ชอนัค เซน
ในฐานะภาพยนตร์สารคดียอดเยี่ยมระดับโลก (Poetic Ecological Documentary) ผู้สร้างประวัติศาสตร์คว้ารางวัลชนะเลิศสารคดียอดเยี่ยมทั้งจากเทศกาลภาพยนตร์ซันแดนซ์ (World Cinema Grand Jury Prize) และเทศกาลภาพยนตร์เมืองคานส์ (L’Œil d’or) พร้อมเข้าชิงรางวัลออสการ์ สาขาสารคดียอดเยี่ยม ผลงานการกำกับของ ชอนัค เซน (Shaunak Sen) All That Breathes (2022) ติดตามชีวิตจริงของสองพี่น้องชาวมุสลิม นาดิม เชห์ซาด (Nadeem Shehzad) และ โมฮัมหมัด ซาอูด (Mohammad Saud) ผู้เปิดคลินิกชั่วคราวในห้องใต้ดินอันคับแคบกลางกรุงนิวเดลี เพื่อรักษาเหยี่ยวดำ (Black Kites) ที่ร่วงหล่นลงมาจากท้องฟ้าที่ปกคลุมด้วยหมอกควันพิษ ท่ามกลางความตึงเครียดทางศาสนาและการเมืองที่กำลังปะทุขึ้นในอินเดีย
เรื่องย่อ: ท้องฟ้าที่ไร้อากาศหายใจ ห้องใต้ดินของสองพี่น้อง และปีกที่พยุงความหวัง
เรื่องราวเกิดขึ้นในกรุงนิวเดลี เมืองหลวงที่มีมลพิษทางอากาศเลวร้ายที่สุดแห่งหนึ่งของโลก ฝุ่นควัน สารพิษ และเศษขยะทางอุตสาหกรรมไม่เพียงคุกคามสุขภาพของประชากรมนุษย์ แต่ยังส่งผลกระทบโดยตรงต่อนกนักล่าอย่าง “เหยี่ยวดำ” ซึ่งทำหน้าที่เป็นเทศบาลธรรมชาติคอยกำจัดซากสัตว์ในเมือง หมอกควันหนาทึบทำให้เหยี่ยวเหล่านี้สูญเสียการมองเห็น หายใจไม่ออก ปีกหัก และร่วงหล่นลงสู่พื้นดินวันละหลายสิบตัว
นาดิม และ ซาอูด สองพี่น้องผู้เติบโตมาพร้อมกับความเชื่อโบราณว่าการให้อาหารเหยี่ยวจะช่วยปัดเป่าบาปเคราะห์ ได้อุทิศชีวิตตลอดสองทศวรรษในการจัดตั้งโรงพยาบาลรักษานกป่าแบบตามมีตามเกิดในห้องใต้ดินที่เต็มไปด้วยเครื่องมือเก่าๆ ร่วมกับ ซาลิก (Salik) ผู้ช่วยหนุ่มผู้เปี่ยมอุดมการณ์ พวกเขาผ่าตัด เย็บแผลปีก และป้อนเนื้อบดให้เหยี่ยวดำบาดเจ็บนับหมื่นตัวเพื่อรอวันปล่อยคืนสู่ฟากฟ้า
ทว่าภารกิจกู้ชีพสัตว์โลกกลับต้องเผชิญกับอุปสรรครอบด้าน ทั้งภาวะขาดแคลนทุนทรัพย์ ค่าอาหารนกที่พุ่งสูง น้ำท่วมห้องผ่าตัดในฤดูมรสุม และที่รุนแรงที่สุดคือ ความไม่สงบทางการเมืองจากการประท้วงกฎหมายสัญชาติ (CAA) และการจลาจลทางศาสนาที่ลุกลามเข้ามาใกล้ชุมชนของพวกเขา สองพี่น้องต้องพยายามประคับประคองลมหายใจของฝูงนก พร้อมๆ กับการเผชิญหน้ากับความเปราะบางของชีวิตตนเองในสังคมที่เริ่มไร้ซึ่งความอดกลั้น
จุดเด่นและมิติเชิงภาพยนตร์ที่ไม่ควรมองข้าม
All That Breathes (2022) โดดเด่นด้วย สไตล์การถ่ายภาพแบบบทกวีเชิงนิเวศวิทยา (Poetic Ecological Cinematography) ผู้กำกับภาพ เบนจามิน แบร์นฮาร์ด (Benjamin Bernhard) ใช้เทคนิคการแพนกล้องแบบสโลว์โมชันและมุมกล้องระดับพื้นดิน (Eye-Level / Low-Angle) เก็บภาพสัตว์ตัวเล็กตัวน้อยในเมืองใหญ่ ทั้งหนูที่วิ่งข้ามกองขยะ วัวริมถนน เต่าที่คลานบนเนินพลาสติก และฝูงเหยี่ยวที่ร่อนลมเหนือตึกสูง สะท้อนให้เห็นว่า “เมือง” ไม่ได้เป็นของมนุษย์เพียงผู้เดียว แต่คือระบบนิเวศร่วมกันของสิ่งมีชีวิตทุกชนิด
ความยอดเยี่ยมของภาพยนตร์เรื่องนี้คือ การซ้อนทับระหว่างวิกฤตสิ่งแวดล้อมกับวิกฤตการณ์ทางสังคม (Parallel of Toxic Atmosphere & Social Unrest) คำว่า “อากาศเป็นพิษ” ในหนังเรื่องนี้ไม่ได้หมายถึงเพียงแค่ค่า PM2.5 ที่พุ่งทะลุปรอท แต่ยังเป็นอุปมาสะท้อนถึงบรรยากาศทางการเมืองที่เต็มไปด้วยความเกลียดชังและการแบ่งแยก นาดิมและซาอูดรักษาเหยี่ยวบาดเจ็บเพื่อรักษาเศษเสี้ยวความดีงามและมนุษยธรรมในจิตใจของตนเองไว้ ในยามที่โลกภายนอกกำลังลุกเป็นไฟ
ไฮไลต์สำคัญที่ทำให้ภาพยนตร์เรื่องนี้คุ้มค่าแก่การรับชม
- การเปิดเรื่องด้วยฝูงหนูยามค่ำคืน: ช็อตลองเทกติดตามฝูงหนูท่ามกลางกองขยะในนิวเดลีที่สะท้อนการปรับตัวของสิ่งมีชีวิตในเมืองหลวงได้อย่างทรงพลัง
- ฉากการผ่าตัดและดูแลเหยี่ยวดำ: ความทุ่มเทอย่างประณีตและอ่อนโยนของสองพี่น้องในการเย็บปีกและป้อนอาหารนกล่าเหยื่อตัวมหึมา
- ภาพสะท้อนเหยี่ยวบนแอ่งน้ำกลางเมือง: ช็อตอันงดงามทางภาพยนตร์ที่นกบินผ่านเงามืดของเมืองสะท้อนในบ่อน้ำเน่าเสีย
- บทสนทนาปรัชญา “สิ่งมีชีวิตที่มีลมหายใจ”: แนวคิดของสองพี่น้องที่เชื่อว่า มนุษย์และสัตว์ทุกตัวไม่ได้แยกขาดจากกัน แต่หายใจในอากาศผืนเดียวกัน
- ความบันเทิงที่ตอบโจทย์คอหนังแนว Documentary Masterpieces, Environmental Cinema, Sundance & Cannes Winners และ Humanist Stories: สารคดีที่ภาพสวยสะกดสายตา ดนตรีประกอบละเมียดละไม และชวนให้ทบทวนความสัมพันธ์ระหว่างมนุษย์ ธรรมชาติ และสังคมอย่างลึกซึ้ง
